Czy sprzedaż akcji przez fundację jest opodatkowana

RADA

Nie, w przypadku spełnienia wymogów przewidzianych przez art. 17 ust. 1 updop dochód ze sprzedaży akcji nie podlega opodatkowaniu. Przepisy przewidują możliwość uzyskania zwolnienia z opodatkowania zarówno dla fundacji będącej organizacją pożytku publicznego, jak i nieposiadającej tego statusu. Dochody należy wykazać w CIT-8 i CIT-8/O. Po złożeniu oświadczenia, o którym mowa w art. 25 ust. 5 updop, od dochodu ze sprzedaży akcji nie trzeba w trakcie roku podatkowego odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy.

UZASADNIENIE

Dochody ze sprzedaży akcji nie podlegają opodatkowaniu, pod warunkiem że fundacja spełnia warunki zwolnienia od podatku dochodowego ustanowione w art. 17 ust. 1 pkt 6c lub art. 17 ust. 1 pkt 4 updop (patrz: tabela).

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Dochody ze sprzedaży akcji uzyskane przez fundację spełniającą powyższe warunki są wolne od podatku dochodowego od osób prawnych. Warunkiem jest przeznaczenie tych dochodów na działalność statutową. Możliwość zwolnienia byłaby wyłączona, gdyby dochody ze sprzedaży akcji były wymienione w katalogu dochodów niemogących korzystać z tego zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych. Katalog ten tworzy art. 17 ust. 1a updop. Są w nim umieszczone np. dochody uzyskane z działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5% oraz wyrobów z metali szlachetnych. Dochody z akcji nie są wymienione w art. 17 ust. 1a updop.

Należy pamiętać, iż art. 17 ust. 1e updop stanowi, że zwolnienie dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe stosuje się również w przypadku lokowania dochodów poprzez nabycie:

1) wyemitowanych po 1 stycznia 1989 r. obligacji Skarbu Państwa lub bonów skarbowych oraz obligacji wyemitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego po 1 stycznia 1997 r.,

2) papierów wartościowych lub niebędących papierami wartościowymi instrumentów finansowych, o których mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, jeżeli nabycie takie nastąpiło w ramach zarządzania portfelem, o którym mowa w art. 75 tej ustawy (pod warunkiem zdeponowania tych papierów wartościowych lub instrumentów finansowych na odrębnym rachunku prowadzonym przez uprawniony podmiot),

3) jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych.

Może się zdarzyć, że urzędnicy kontrolujący ze strony fiskusa fundację zajmą niekorzystne stanowisko w zakresie zwolnienia z opodatkowania dochodów ze sprzedaży akcji. Wtedy można powołać się na przytoczone przepisy, z których wynika zwolnienie tego dochodu z opodatkowania. Warto sięgnąć także do praktyki ich interpretowania zarówno przez organy podatkowe, jak i sądy.

Przykładem korzystnego dla Państwa stanowiska jest pismo z 12 sierpnia 2007 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie (sygn. US.I/423-22/07). Organ potwierdził, że dochody finansowe fundacji z działalności lokacyjnej wolnych środków finansowych w postaci przychodów finansowych z lokat bankowych oraz jednorazowej (okazjonalnej) sprzedaży zakupionych papierów wartościowych podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6c updop.

Można też wykorzystać w sporze w postępowaniu podatkowym uchwałę SN z 13 marca 2002 r. (sygn. III ZP 21/01). Sąd uznał prawo takich osób prawnych jak stowarzyszenia czy fundacje inwestujących w papiery wartościowe do zwolnień podatkowych wynikających z przeznaczenia dochodu na działalność statutową tych osób prawnych.

WAŻNE!

Nie ma określonego terminu, w jakim środki mają być przeznaczone na działalność statutową.

PRZYKŁAD

Fundacja jest organizacją pożytku publicznego. W połowie 2007 r., tuż przed załamaniem cen, fundacja sprzedała na GPW akcje o wartości 5 mln zł. Zakup akcji miał charakter inwestycji średnioterminowej środków przeznaczonych na działalność statutową. Fundacja zarobiła około 1,5 mln zł. Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie inwestowania pieniędzy. 6,5 mln zł uzyskanych ze sprzedaży akcji nie zostało od razu przeznaczone na cele statutowe fundacji. W II połowie 2007 r. pieniądze zostały zainwestowane w krótkoterminowe lokaty o okresie zapadalności 1, 3 i 6 miesięcy. W 2008 r. fundacja około 7 mln zł ponownie zainwestowała w roczną lokatę terminową oprocentowaną na 8%. Dopiero po wygaśnięciu lokaty pieniądze zostaną wydane na cele statutowe fundacji. Pomimo to żadna z inwestycji nie powinna zostać obciążona podatkiem dochodowym. Odmienne stanowisko organu podatkowego należy uznać za błędne.

• art. 17 i 25 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

Tomasz Król

konsultant podatkowy